ਇਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹਵਾਈ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸੈਂਕੜੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਜਮੀਨੀ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਰਬੈਜਾਨ, ਅਰਮੀਨੀਆ ਜਾਂ ਤੁਰਕੀ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 21 ਜੂਨ (Talking Punjab): ਇਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜ ਵਿਭਾਗ (State Department) ਦੀ ਕੇਬਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਰਮਿਆਨ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਵਾਈ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਜਮੀਨੀ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਾਸ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਕੇਬਲ 20 ਜੂਨ ਦੀ ਮਿਤੀ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਇਰਾਨ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਪਰ “ਕਈਆਂ” ਨੂੰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਦੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੋ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਦੀ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਚੇਤਾਵਨੀ: ਇਰਾਨ ਛੱਡਣ ਲਈ ਜਮੀਨੀ ਰਸਤੇ ਵਰਤੋ
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਅਪਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਛੱਡਣ ਲਈ ਅਜ਼ਰਬੈਜਾਨ, ਅਰਮੀਨੀਆ ਜਾਂ ਤੁਰਕੀ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਰਾਨੀ ਹਵਾਈ ਆਕਾਸ਼ ਮੋਹਰੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਕ ਹੋਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਸ਼ਗਾਬਾਤ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮੰਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਲੇ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਤੋਂ ਭੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਤਿਆਰੀ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਲਈ ਰਾਜਦੂਤ ਮਾਈਕ ਹੱਕਾਬੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕਈ ਵਿਕਲਪ ਉਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਟਰੀ ਅਤੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਫਲਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਾਰਟਰਡ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹੀਆਂ ਕ੍ਰੂਜ਼ ਸ਼ਿਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਇਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਈਮੇਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ 6,400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਫਾਰਮ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਭਾਵਿਤ ਇਵੈਕੂਏਸ਼ਨ ਲਈ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਗੋਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ।
“ਤਕਰੀਬਨ 300-500 ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ,” ਇਹ ਈਮੇਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ
ਇਨਸਾਨੀ ਹੱਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ 639 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ 24 ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਜਾਂ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
