ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਸਿਰਫ ਧਾਰਮਿਕ ਨਹੀਂ, ਸਿਆਸੀ ਮਾਮਲਾ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਣੋ ਅਗਲੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ 2 ਜੁਲਾਈ, : ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਲਈ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ रणਨੀਤਿਕ ਚਿੰਤਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਜੋ ਕਿ 6 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ 90 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਜਨਮ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇਗੀ।
⚫ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਚੋਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਸੀ?
1935 ਵਿੱਚ ਲਾਮੋ ਧੋਨਡੁਪ ਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਹੁਣ ਦਾ 14ਵਾਂ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਹੈ, ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਿਬਤੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੇ 13ਵੇਂ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਛਾਣ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ: “ਇਹ ਮੇਰੀਆਂ ਹਨ, ਮੇਰੀਆਂ ਹਨ“, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1940 ਵਿੱਚ ਲਾਸਾ ਦੇ ਪੋਟਾਲਾ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਨ੍ਹੇ ਤਿਬਤ ਦਾ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਆਗੂ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।
🟢 ਹੁਣ ਅਗਲਾ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ?
2025 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ Voice for the Voiceless ‘ਚ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਚੀਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇਗੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ Gaden Phodrang Trust, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਹੀ ਅਗਲੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਵੇਗੀ।
Gaden Phodrang Trust 2011 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ, ਸੰਧੋਂਗ ਰਿਨਪੋਚੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਲਾਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਤਿਬਤ ਦੀ ਸੰਸਦ-ਇਨ-ਏਗਜ਼ਾਈਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਤਿਬਤੀ ਸਰਕਾਰ ਮਿਲ ਕੇ ਅਗਲੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਚੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੰਭਾਲਣਗੀਆਂ।
🔴 ਚੀਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ
ਚੀਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਵੇ।
ਚੀਨ 1793 ਤੋਂ ਚੱਲ ਆ ਰਹੀ “Golden Urn” ਵਿਧੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਨਾਸਤਿਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚ ਹੱਸਣਾ ਗਲਤ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਾਕਤ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ।
🔵 ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ 1959 ਤੋਂ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ, ਭਾਰਤ ‘ਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਥੇ 1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਿਬਤੀ ਬੁੱਧ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਚੀਨ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 2024 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ‘ਚ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।
📌 ਨਤੀਜਾ:
ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ ਖੁਦ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਆਗੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਪਰ ਚੀਨ ਇਸ ਚੋਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਬੂ ਹੇਠ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਤਿਬਤੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਧਰਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।
