Air India ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ’ਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਟੇਕ ਆਫ਼ ਤੋਂ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇੰਜਣਾਂ ਦੇ ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚ ‘RUN’ ਤੋਂ ‘CUTOFF’ ਹੋ ਗਏ। ਜਾਣੋ ਇਹ ਸਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਦਸੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
🔍 Explainer: Air India ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ‘ਚ ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ ਮੁੱਖ ਕੜੀ?
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 13 ਜੁਲਾਈ: Air India ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੌਕਾਣ ਵਾਲਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਟੇਕ ਆਫ਼ ਤੋਂ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ Boeing 787 Dreamliner ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਇੰਜਣਾਂ ਦੇ ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚ ‘RUN’ ਤੋਂ ‘CUTOFF’ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ ਇੰਜਣ ਨੂੰ ਫਿਊਲ ਮਿਲਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਹ ਰਹੇ ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਤੱਥ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ।
🛠️ ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
- ਇਹ ਸਵਿੱਚ ਇੰਜਣਾਂ ਤੱਕ ਫਿਊਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਾਇਲਟ ਦੁਆਰਾ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਇੰਜਣ ਚਲਾਉਣ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਜੇਕਰ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਇੰਜਣ ਫੇਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂਅਲ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੀਸਟਾਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੱਡੀ ਗੱਲ: ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਜਾਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹਿਲ ਸਕਦੇ।
📍 ਇਹ ਸਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਹੋਂਦੇ ਹਨ?
- Boeing 787 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਵਿੱਚ thrust levers ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਇਹ spring-loaded ਹੁੰਦੇ ਹਨ – ਅਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ RUN ਤੋਂ CUTOFF ਜਾਂ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਿੱਚ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਖਿੱਚਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮੂਵ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
🛫 Air India ਫਲਾਈਟ ’ਚ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ?
- ਟੇਕ ਆਫ਼ ਤੋਂ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਵੇਂ ਇੰਜਣਾਂ ਦੇ ਸਵਿੱਚ ‘RUN’ ਤੋਂ ‘CUTOFF’ ਹੋਏ – ਇੱਕ-ਸੈਕਿੰਡ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ।
- ਇੰਜਣਾਂ ਨੇ ਪਾਵਰ ਲੋਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
- ਕੌਕਪਿਟ ਆਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ’ਚ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਸੀ, “ਤੂੰ ਫਿਊਲ ਕਿਉਂ ਕਟ ਕੀਤਾ?” ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, “ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।”
- ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਬਾਅਦ, ਸਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ‘RUN’ ’ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਪਰ ਇੰਜਣ ਤੱਕ ਫਿਊਲ ਰੀਸਟੋਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤਕ ਜਹਾਜ਼ ਥੱਲੇ ਆ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
⚠️ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ:
- “ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਝਦਾਰ ਪਾਇਲਟ ਉਡਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਟੇਕ ਆਫ਼ ਦੌਰਾਨ,” – John Nance, ਅਮਰੀਕੀ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰ।
- ਇਹ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕਰਦਾ ਹੈ – ਕੀ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਗ਼ਲਤੀ ਸੀ ਜਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਦੌਸ਼?
🔄 ਇੰਜਣ ਰੀਸਟਾਰਟ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ:
ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਿੱਚ ‘CUTOFF’ ਤੋਂ ‘RUN’ ਉੱਤੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੰਜਣ ਦੀ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ ਆਪੋ-ਆਪ ignition, thrust ਅਤੇ fuel reflow ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ – ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
