Air India ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਟੇਕਆਫ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਇੰਜਣਾਂ ਦੇ ਫਿਊਲ ਕਟਾਫ ਸਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਜਾਣੋ 12 ਜੂਨ ਨੂੰ ਕਾਕਪਿਟ ’ਚ ਸਕਿੰਟ-ਬਾਈ-ਸਕਿੰਟ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ।
🛫 Air India VT-ANB ਹਾਦਸਾ: 12 ਜੂਨ ਦੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਕਿੰਟ-ਬਾਈ-ਸਕਿੰਟ ਟਾਈਮਲਾਈਨ
13 ਜੂਨ, 2025 — ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸਿਆਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ: Air India ਦੀ Boeing 787 Dreamliner VT-ANB ਜਹਾਜ਼, ਜਿਸ ਨੇ 260 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ, take-off ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇੰਜਣ ਫੇਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੇਸ਼ ਹੈ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਪਲ — ਸਕਿੰਟ-ਬਾਈ-ਸਕਿੰਟ ਟਾਈਮਲਾਈਨ:
📅 ਟਾਈਮਲਾਈਨ: 12 ਜੂਨ, 2025 (GMT ਅਨੁਸਾਰ)
🕕 05:47 GMT (11:17 AM IST)
Air India VT-ANB, Delhi ਤੋਂ Ahmedabad ਆਉਂਦਾ ਹੈ (ਫਲਾਈਟ AI423)।
🕖 07:48:38 GMT
Bay 34 ਤੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਦੇਪਾਰਚਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
🕖 07:55:15 GMT
Taxi ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ Taxiway R4 ਰਾਹੀਂ Runway 23 ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
🕗 08:02:03 GMT
Control ground ਤੋਂ tower ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
🕗 08:07:33 GMT
Take-off ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
🕗 08:07:37 GMT
ਜਹਾਜ਼ runway ਉੱਤੇ ਦੌੜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
🕗 08:08:39 GMT
ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦਾ ਹੈ। Liftoff confirm ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
🕗 08:08:42 GMT
ਜਦ ਜਹਾਜ਼ 180 ਨਾਟ ਦੀ ਮੈਕਸੀਮਮ ਸਪੀਡ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, Engine 1 ਅਤੇ Engine 2 ਦੇ fuel cutoff switches ‘RUN’ ਤੋਂ ‘CUTOFF’ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਸਿਰਫ਼ 1 ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ।
🎙️ Cockpit voice recording ‘ਚ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ:
“ਤੂੰ ਫਿਊਲ ਕਿਉਂ ਕਟ ਕੀਤਾ?”
ਉੱਤਰ ਮਿਲਦਾ: “ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।”
🕗 08:08:44 GMT (ਕਰੀਬ)
Airport ਦੀ CCTV ਫੁੱਟੇਜ ‘ਚ Ram Air Turbine (RAT) ਦੀ deployment ਦਰਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
🕗 08:08:47 GMT
ਦੋਵੇਂ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ speed minimum idle ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। RAT ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਪੰਪ ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
🕗 08:08:52 GMT
Engine 1 ਦਾ fuel cutoff switch ਵਾਪਸ ‘CUTOFF’ ਤੋਂ ‘RUN’ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
🕗 08:08:56 GMT
Engine 2 ਦਾ fuel switch ਵੀ ‘RUN’ ’ਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
FAADEਕ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਇੰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਰੀਲਾਈਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Engine 1 ਦੀ core speed ਰੀਕਵਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਪਰ Engine 2 ਮੁੜ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।
🕗 08:09:05 GMT
ਕਾਕਪਿਟ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ’ਚ “MAYDAY MAYDAY MAYDAY” ਦੀ transmission ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
🕗 08:09:11 GMT
Flight Data Recording ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
🕗 08:14:44 GMT
Crash Fire Tender ਟੀਮ ਰੈਸਕਿਊ ਅਤੇ ਫਾਇਰਫਾਇਟਿੰਗ ਲਈ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਸਾਈਟ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
⚠️ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ – ਸਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਹਿਲੇ?
ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਜ਼ੀਬਲ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਦੇ, fuel switches ਦਾ ਅਚਾਨਕ ‘CUTOFF’ ਹੋਣਾ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ, ਕਿਸੇ ਮਾਨਵ ਗ਼ਲਤੀ ਜਾਂ ਸਿਸਟਮਿਕ ਫੇਲਿਊਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
