Air India Boeing 787 ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਗੁੰਝਲ ਅਤੇ ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚਾਂ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਹਿਲਚਲ ਤੋਂ ਇੰਜਣ ਫੇਲ ਹੋਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ। 260 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮਿਕ ਸਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜਾਂਚ।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 14 ਜੁਲਾਈ (Reuters) – ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਡਰੀਮਲਾਈਨਰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ 260 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਵਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸਿਆਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਹੋਈ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਟੈਕਆਫ਼ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਇੰਜਣਾਂ ਦੇ ਫਿਊਲ ਕਟਾਫ ਸਵਿੱਚ ‘RUN’ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ‘CUTOFF’ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਫਿਊਲ ਮਿਲਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ।
🛫 ਟੈਕਆਫ਼ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਹੀ ਸਕਿੰਟਾਂ ‘ਚ ਹਾਦਸਾ
ਜੂਨ 12 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲੰਡਨ ਲਈ ਉੱਡਿਆ Boeing 787 ਡਰੀਮਲਾਈਨਰ ਉੱਡਦਿਆਂ ਹੀ ਪਾਵਰ ਲੁੱਟ ਗਿਆ। ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੀ CCTV ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ Ram Air Turbine (RAT) – ਜੋ ਬੈਕਅੱਪ ਪਾਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ – ਅਚਾਨਕ ਐਕਟੀਵੇਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਫ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਜਣਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
🎙️ ਕਾਕਪਿਟ ‘ਚ ਹੜਬੜੀ: “ਤੂੰ ਫਿਊਲ ਕਿਉਂ ਬੰਦ ਕੀਤਾ?”
ਕਾਕਪਿਟ ਆਵਾਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ: “ਤੂੰ ਫਿਊਲ ਕਿਉਂ ਬੰਦ ਕੀਤਾ?” ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ: “ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।”
ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਿਆ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਕੈਪਟਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਫਸਟ ਅਫਸਰ ਨੇ।
👨✈️ ਕੌਣ ਸੀ ਜਹਾਜ਼ ਚਲਾ ਰਹੇ ਪਾਇਲਟ?
- ਕੈਪਟਨ: ਸੁਮੀਤ ਸਭਰਵਾਲ, 56 ਸਾਲ, 15,638 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਉੱਡਾਣ ਅਨੁਭਵ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਵੀ ਸੀ।
- ਕੋ-ਪਾਇਲਟ: ਕਲਾਈਵ ਕੁੰਡਰ, 32 ਸਾਲ, 3,403 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ।
❓ ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚਾਂ ਨੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਅਜਿਹੀ ਹਿਲਚਲ?
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ্ঞਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਸਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਹਿਲਦੇ। ਸਵਿੱਚਾਂ ‘ਚ 1 ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ RUN ਤੋਂ CUTOFF ‘ਚ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ — ਇਹ ਸਮਾਂ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਵੱਲੋਂ ਦੋਵੇਂ ਸਵਿੱਚ ਮੈਨੂਅਲ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਹਾਦਸਾ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚਾਂ RUN ਸਥਿਤੀ ‘ਚ ਮਿਲੇ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇੰਜਣ ਦੁਬਾਰਾ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
🔍 ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ?
- ਜਹਾਜ਼ 650 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾਈ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ।
- ਜਹਾਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਇੰਸਿਨਰੇਟਰ ਦੀ ਚਿਮਨੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾਇਆ, ਫਿਰ ਇਕ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਮਾਕੇਦਾਰ ਅੱਗ ਲੱਗੀ।
- AAIB ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਜਣਾਂ ‘ਤੇ ਸਾਰੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਬੁਲੇਟਿਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
🧑⚖️ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਹ ਹਾਦਸਾ Tata Group ਵਾਸਤੇ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜਾਂਚ ‘ਚ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
🌍 ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਚਿੰਤਾ
- ਯੂਰਪੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ ਨੇ Air India Express ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
- ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ Airbus A320 ‘ਚ ਇੰਜਣ ਪਾਰਟਸ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਜਾਲਸਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ।
