ਮਈ 2025 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵੱਲ ਫਿਊਲ ਆਇਲ ਅਤੇ VGO ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ। ਘਟ ਰਹੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਏਸ਼ੀਆ ਬਣਿਆ ਮੁੱਖ ਮੰਡੀ।
ਮਾਸਕੋ, 20 ਜੂਨ – ਰੂਸ ਨੇ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵੱਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹੀਂ ਫਿਊਲ ਆਇਲ ਅਤੇ ਵੈਕਿਊਮ ਗੈਸ ਆਇਲ (VGO) ਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਗਿਰਦੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਭਾਅ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਕਰਕੇ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਮੰਗ ਨੇ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
OPEC+ ਵੱਲੋਂ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਕਾਰਨ ਭਾਵਨਾਂ ‘ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਚਾਰ ਸਾਲਾ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਧਣ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਫਰਵਰੀ 2023 ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵੱਲੋਂ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਪੂਰਾ ਰੋਕ ਲਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਰੂਸ ਤੋਂ ਆ ਰਹੇ ਫਿਊਲ ਆਇਲ ਅਤੇ VGO ਦੇ ਮੁੱਖ ਗਾਹਕ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
LSEG ਡੇਟਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਮਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਰੂਸੀ ਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ “ਡਰਟੀ ਆਇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ” ਦੀ ਲੋਡਿੰਗ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਕੇ 0.6 ਮਿਲੀਅਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਹੋ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਰੂਸ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਫਿਊਲ ਆਇਲ ਅਤੇ VGO ਸਸਤੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੀ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਦੀ ਫੀਡਸਟਾਕ ਲਾਗਤ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਨੇ ਮਈ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 37% ਘੱਟ ਅਤੇ ਨਯਾਰਾ ਐਨਰਜੀ ਨੇ 3% ਘੱਟ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕੀਤੀ।
ਤੁਰਕੀ ਵੱਲ ਰੂਸ ਤੋਂ ਫਿਊਲ ਆਇਲ ਅਤੇ VGO ਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਮਈ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ 75% ਵਧ ਕੇ 0.43 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਹੋ ਗਈ।
ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਮਈ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਫਿਊਲ ਆਇਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਾਹਕ ਰਿਹਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਖਰੀਦ ਅਪ੍ਰੈਲ ਨਾਲੋਂ 17% ਘੱਟ ਰਹੀ। ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ 2023 ਤੋਂ ਹੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਫਿਊਲ ਆਇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਯੂਰਪੀ ਰੋਕ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ।
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵੀ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਰੂਸੀ ਫਿਊਲ ਆਇਲ ਅਤੇ VGO ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੰਭੀਰ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ।
ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਕੇਪ ਆਫ ਗੁੱਡ ਹੋਪ ਰਾਹੀਂ ਏਸ਼ੀਆ ਭੇਜੇ ਗਏ ਰੂਸੀ ਫਿਊਲ ਆਇਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਮਈ ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ ਲਗਭਗ 85,000 ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ – ਜੋ 2025 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ਸੀ।
ਪਿਛਲੇ ਡਸੰਬਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਯਮਨ ਦੀ ਹੋਥੀ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਲਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ‘ਚ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਵਪਾਰੀ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਅਫਰੀਕਾ ਰਾਹੀਂ ਡਾਇਵਰਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਇਸਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਫੌਜੀ ਤਣਾਅ ਦੇ ਚਲਦੇ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹੁਆਂ ‘ਤੇ ਖਤਰੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਰੇਡ ਸੀ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
