ਬਰਸਲਜ਼, 28 ਜਨਵਰੀ – ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ (EU) ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਫ੍ਰੀ ਟਰੇਡ ਐਗਰੀਮੈਂਟ (FTA) ਸੰਬੰਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ EU ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਹਨਾਂ ਕਈ ਵਪਾਰਕ ਡੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੈਰਿਫ਼ ਨੀਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਚੀਨ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਕਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਯੂਰਪੀ ਅੰਕੜਾ ਏਜੰਸੀ ਯੂਰੋਸਟੈਟ ਮੁਤਾਬਕ, 2024 ਵਿੱਚ EU ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਵਪਾਰ 873 ਅਰਬ ਯੂਰੋ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨਾਲ 736 ਅਰਬ ਯੂਰੋ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ EU ਦੇ ਕੁੱਲ ਵਪਾਰ ਦਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 17% ਅਤੇ 15% ਹੈ।
🌎 MERCOSUR ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਪਾਰਕ ਡੀਲ
EU ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਗਠਜੋੜ ਮਰਕੋਸੁਰ (ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਪੈਰਾਗਵੇ ਅਤੇ ਉਰੂਗਵੇ) ਨਾਲ ਦਸੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਡੀਲ ਟਰੰਪ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਪੰਨ ਹੋਈ।
ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ EU ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟੈਰਿਫ਼ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਰਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ 4 ਅਰਬ ਯੂਰੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਹਟਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ EU ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਰਕੋਸੁਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਠੇਕਿਆਂ ਲਈ ਲੋਕਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਬੋਲੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲੇਗਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਰਾਂਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਖਾਦ ਸਮਾਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗੋਸ਼ਤ, EU ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਜਤਾਇਆ ਹੈ।
🇲🇽 ਮੈਕਸੀਕੋ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਡੀਲ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ
ਜਨਵਰੀ 2025 ਵਿੱਚ, ਟਰੰਪ ਦੀ ਸ਼ਪਥ ਸਮਾਰੋਹ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, EU ਨੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਨਾਲ 2000 ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਵਪਾਰਕ ਡੀਲ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ। ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਨਿਵੇਸ਼, ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
EU ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦੋਨੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੇਗਾ, ਜੋ 2000 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 300% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। 2024 ਵਿੱਚ EU–ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਪਾਰ 82 ਅਰਬ ਯੂਰੋ ਰਿਹਾ।
🇮🇩 ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਾ
EU ਨੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਵੀ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਡੀਲ ਨਾਲ EU ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 600 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਰੋ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਹਟਾਈ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਮੀਕਲ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਦੁੱਧ ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਪਨੀਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਆਪਣੇ ਪਾਮ ਆਇਲ, ਕਾਫੀ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਨਿਰਯਾਤ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। EU–ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਪਾਰ 2024 ਵਿੱਚ 27 ਅਰਬ ਯੂਰੋ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਦੋਨੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਦੋਗੁਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
🇮🇳 ਭਾਰਤ ਨਾਲ ‘ਮਦਰ ਆਫ ਆਲ ਡੀਲਜ਼’
EU–ਭਾਰਤ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਕਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰ ਉਦਯੋਗ, ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਤੱਥਾਪਿ, ਦੋਨੋਂ ਪਾਸੇ ਇਸਨੂੰ “ਮਦਰ ਆਫ ਆਲ ਡੀਲਜ਼” ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਟੈਰਿਫ਼ ਘਟਾਏ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 2 ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ।
2024 ਵਿੱਚ EU–ਭਾਰਤ ਵਪਾਰ 120 ਅਰਬ ਯੂਰੋ ਰਿਹਾ। EU ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ 2032 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਨੂੰ EU ਨਿਰਯਾਤ ਦੋਗੁਣੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 4 ਅਰਬ ਯੂਰੋ ਦੀ ਟੈਰਿਫ਼ ਬਚਤ ਹੋਵੇਗੀ।
🌏 ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਗੱਲਬਾਤ
EU ਨੇ ਹੋਰ ASEAN ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਜਨਵਰੀ 2025 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਦਕਿ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਨਾਲ ਕਈ ਦੌਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
EU ਨੇ ਮਈ 2025 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਡ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਨਾਲ ਵੀ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁੜ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਿਥੀਅਮ ਅਤੇ ਰੇਅਰ ਅਰਥ ਮਿਨਰਲਜ਼ ਤੱਕ EU ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
