ਯੂਰਪੀ ਨੇਤਾ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਪਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਟਰੰਪ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਾਂਗ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੰਘਰਸ਼ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਡੈੱਡਲਾਈਨ।
ਜੀਨੇਵਾ, 20 ਜੂਨ – ਬਰਤਾਨੀਆ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਜ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਕਚੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਵਾਦਤ ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ‘ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੇਠ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਹ ਚਰਚਾ ਜੀਨੇਵਾ ‘ਚ ਹੋਣੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਜਿੱਥੇ 2013 ਅਤੇ 2015 ਵਿਚ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਐਟਮੀ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ‘ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ 12 ਜੂਨ ਨੂੰ “ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਲਾਇਨ” ਤਹਿਤ ਇਰਾਨ ਦੇ ਐਟਮੀ ਅਤੇ ਬੈਲੇਸਟਿਕ ਮਿਸਾਈਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ।
ਇੱਕ ਯੂਰਪੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ:
“ਅਸੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਂਗ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਾਂਗੇ ਕਿ ਮੋੜ ਕੇ ਆਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਮੁੱਦੇ ਹਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।”
ਯੂਰਪੀ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਰਣਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਹਕੀਕੀ ਦੱਸਿਆ।
ਇਰਾਨ ਨੇ ਵੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਰਸਤੇ ਲਈ ਖੁੱਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਹੈ।
“ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਰਸਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਬ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ ਜੇ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਰਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ,” — ਇਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ
ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਡੇਵਿਡ ਲੈਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ:
“ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਖਿੜਕੀ ਬਾਕੀ ਹੈ।”
ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ।
🛑 IAEA ਅਤੇ Snapback Mechanism:
ਹਫ਼ਤੇ ਪਿਛਲੇ IAEA ਰੈਜ਼ੋਲੀੂਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਇਰਾਨ ਨੂੰ NPT ਉਲੰਘਣ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਜੇਕਰ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾ ਚੱਲੀ ਤਾਂ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
“ਜੇਕਰ Snapback ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਰਾਨ ਇਸ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤੇਗਾ,” — ਇਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ।
